Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Gdy kontrahent jest niesolidny

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Dorota Kazimierczak | 2015-06-19 15:33:29
belgia, prawo, windykacje, sądy, ue

W relacjach gospodarczych między różnymi podmiotami nie da się uniknąć sporów gospodarczych. W cywilizowanym świecie różnicę zdań można rozstrzygnąć ugodowo lub – jeśli ten sposób nie przyniesie rezultatu – podjąć drogę sądową. Takie rozwiązania są przewidziane w prawie belgijskim.

 

 

Rozstrzyganiem sporów dotyczących relacji gospodarczych w Belgii w pierwszej instancji zajmują się sądy gospodarcze (tribunaux de commerce). Podejmują się one rozwiązania konfliktu w następujących przypadkach:

  • sporów handlowych, których wartość przekracza 1860 euro
  • orzeczeń o upadłości firm
  • konfliktów pomiędzy akcjonariuszami spółek

Sądy te nie zajmują się przestępstwami gospodarczymi objętymi postanowieniami prawa karnego, jak oszustwa i defraudacje gospodarcze.

W składzie orzekającym sądów gospodarczych występują sędziowie zawodowi oraz sędziowie „konsularni” (juges consulaires), wyspecjalizowani w problematyce prawa handlowego. Sędziów niezawodowych wyznaczają różne reprezentatywne stowarzyszenia samorządu zawodowego sektora handlu i przemysłu. Wybierają one swoich kandydatów spośród przedsiębiorców, członków zarządów spółek, biegłych rewidentów i księgowych. Prokuraturę reprezentują prokuratorzy przy sądzie pierwszej instancji. Sędziowie „konsularni” są mianowani przez króla na okres pięciu lat spośród kandydatów zgłoszonych przez belgijskie koła gospodarcze.

Belgijska procedura sądowa przewiduje postępowanie w tzw. trybie zwykłym toczącym się przed sądem gospodarczym lub w trybie pilnym przed przewodniczącym sądu. Sąd gospodarczy rozpatruje również odwołania od wyroków wydanych przez sędziów pokoju w sprawach gospodarczych.

Jeżeli strony nie zgadzają się z orzeczeniem sądu gospodarczego, mogą się od niego odwołać do sądu apelacyjnego. Zaskarżony wyrok musi jednak być wyrokiem wydanym w pierwszej instancji, nie może więc być wyrokiem rozstrzygającym sprawę, w której uprzednio zapadło orzeczenie sędziego pokoju.

Przepisy europejskie, mające bezpośrednie zastosowanie na terenie Belgii, przewidują ponadto możliwość uzyskania tzw. europejskiego nakazu zapłaty. Możliwość taka nie istnieje jeszcze w ramach postępowań sądowych pomiędzy podmiotami belgijskimi w odniesieniu do tzw. sporów krajowych.

Prawo belgijskie przewiduje również rozwiązywanie konfliktów między przedsiębiorcami na drodze arbitrażu.

 

Relacje polsko-belgijskie

 

Polskie firmy uczestniczące w polsko-belgijskiej wymianie handlowej, które preferują rozwiązywanie ewentualnych sporów nie przed sądem lecz na drodze arbitrażu, powinny w kontraktach handlowych umieszczać klauzule arbitrażowe, wskazujące sąd polubowny kompetentny do rozstrzygania sporów.

Procedura arbitrażowa jest przewidziana w belgijskim kodeksie sądowym, jednak nie jest ona wyraźnie zdefiniowana. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku koncyliacji i mediacji. Sąd gospodarczy może uznać się za niewłaściwy dla rozpatrzenia danej sprawy, o ile obie strony zdecydują o tym, by została ona rozpatrzona w ramach właśnie tych procedur pozasądowych.

W Belgii istnieje szereg instytucji zajmujących się rozpatrywaniem sporów w ramach procedur pozasądowych. Na ogół są one jednak wyspecjalizowane w rozwiązywaniu spraw branżowych (np. w sektorze budowlanym, tekstylnym, meblowym) i dotyczą problematyki konsumenckiej. Organy pozasądowe zajmujące się rozstrzyganiem sporów w Belgii wymienione są na stronach internetowych European Consumer Centre Belgium.

Rozstrzyganiem sporów i mediacją mającą na celu przestrzeganie zasad funkcjonowania rynku oraz ochronę konsumentów w Belgii zajmuje się też Generalna Dyrekcja Kontroli i Mediacji federalnego Ministerstwa Gospodarki, czyli SPF Economie, P.M.E., Classes Moyennes et Energie Direction Générale du Contrôle et de la Médiation (DGCM) . Skargi mogą być kierowane do Generalnej Dyrekcji Kontroli i Mediacji resortu gospodarki w Brukseli oraz do jej placówek w poszczególnych prowincjach Belgii na odpowiednich formularzach, m.in. w formie elektronicznej. DGCM interweniuje w przypadku stwierdzenia naruszenia praktyk uczciwej konkurencji, o ile wartość sporu nie jest proporcjonalna do kosztów ewentualnego postępowania sądowego.

Przy Ministerstwie Gospodarki działa Komisja Arbitrażowa, która rozpatruje skargi konsumentów na nieuczciwe praktyki biur podróży i touroperatorów.

 

Windykacja

 

Windykacją i dochodzeniem należności w Belgii zajmują się firmy windykacyjne zrzeszone pod nazwą „Association Belge des Sociétés de Recouverment de Créances” (ABR-BVI).

Sposób prowadzenie interesów oraz metody windykacji należności w części flamandzkojęzycznej Belgii można porównać do tych w Holandii. W Walonii natomiast dominują zwyczaje i zachowania porównywalne do tych we Francji.

W przypadku windykacji na samym początku próbujemy zwykle odzyskać zaległą zapłatę w sposób pozasądowy, co oznacza wysyłanie do dłużnika wezwań do zapłaty i upomnień. Następnie oceniamy, czy jest możliwe zawarcie kompromisu np. poprzez rozłożenie płatności na raty. Jeśli te działania nie przyniosą efektu, sprawdzamy możliwości odzyskania długu na drodze procesowej, o ile takowe istnieją, bądź zamykamy sprawę. Jeśli takie postepowanie nie przyniesie rezultatu, możemy wszcząć postępowanie upadłościowe. Wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika nie może być złożony bez uprzedniego uzyskania tytułu egzekucyjnego. Wymagane jest zatem uprzednie uzyskanie wyroku przeciw dłużnikowi oraz wszczęcie procedury egzekucyjnej. Koszty złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wynoszą ok. 250 euro.

 

Egzekucja

 

Jeśli dłużnik okaże się niewypłacalny, w Belgii możliwe jest zajęcie mienia, nie jest to często stosowana procedura. Chodzi o to, iż koszty jej są stosunkowo wysokie, natomiast rezultaty trudne do przewidzenia. Dlatego procedura ta stosowana jest tylko w wyjątkowych sytuacjach, np. kiedy istnieje duże ryzyko, iż dłużnik celowo wyzbędzie się majątku.

Często jedynym sposobem na odzyskanie należności jest pozwanie dłużnika na drodze sądowej. W kwestiach spornych sad wyznaczy stronom możliwość pisemnej odpowiedzi na zarzuty. Często zdarza się jednak, iż wydany zostaje wyrok zaoczny. O ile sprawa dotyczy należności niekwestionowanych, możliwe jest wszczęcie w Belgii procedury EEB- europejskiego nakazu zapłaty. Jeśli chodzi o opłaty sądowe, są one relatywnie niskie, a ich wysokość jest uzależniona od sędziego, a nie od kwoty wierzytelności.

Jeśli dojdzie już do egzekucji, w Belgii dłużnik jest zobowiązany do zapłaty odsetek w wysokości określonej w umowie zawartej między stronami lub określonej w ogólnych warunkach, o ile mają one zastosowanie. W innych wypadkach można powołać się na odsetki ustawowe obowiązujące w Belgii. W sytuacji, kiedy doszło do transakcji między przedsiębiorcą a osobą fizyczną i nie mają zastosowania ogólne warunki. Dłużnik jest również zobowiązany do pokrycia pozasądowych kosztów windykacji w wysokości określonej w umowie.

 

Europejski Tytuł Egzekucyjny (ETE)

 

 

 

Rozporządzenie nr 805/2004, które utworzyło Europejski Tytuł Egzekucyjny, weszło w życie 21 października 2005 r. Rozporządzenie ustanawia ogólne zasady i procedurę uzyskiwania europejskich tytułów egzekucyjnych. Szczegółowe regulacje oraz przebieg samej egzekucji pozostawiono w gestii prawa poszczególnych państw członkowskich. ETE jest dodatkowym środkiem służącym egzekucji należności bezspornych w ramach Unii Europejskiej. Rozporządzenie ma zastosowanie jedynie do wyroków, ugód zawartych przed sądem lub zatwierdzonych przez sąd oraz dokumentów formalnie sporządzonych lub zarejestrowanych jako dokumenty urzędowe po wejściu w życie rozporządzenia. Pierwszym warunkiem jest więc, aby ostateczne orzeczenie zostało wydane po 21 października 2005 r. Poza tym orzeczenie musi spełniać następujące warunki:

  • opierać się na uznaniu roszczenia przez dłużnika, albo
  • ugodzie zawartej przed sądem lub przez sąd zatwierdzonej
  • dotyczyć roszczeń pieniężnych.

Roszczenie uznaje się także za bezsporne gdy:

  • dłużnik nie wniósł sprzeciwu
  • nie stawił się ani nie był reprezentowany przed sądem, nawet wtedy, gdy początkowo zakwestionował roszczenie w toku postępowania sądowego.

Europejski Tytuł Egzekucyjny funkcjonuje na podstawie wydanego tytułu egzekucyjnego i jest wydawany w państwie członkowskim, z którego pochodzi ten tytuł. Wyjątki stanowią roszczenia, które zostały zakwestionowane między stronami – art. 3 Rozporządzenia. Tytuły, które nie należą do tej grupy mogą uzyskać status Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego.

Rozporządzenie znajduje zastosowanie w sprawach cywilnych i handlowych. Wyjątki od tej zasady dotyczą spraw wyłączonych w art. 2 ust. 2 rozporządzenia.

Dzięki rozporządzeniu nie ma potrzeby uzyskiwania wcześniej zgody władz sądowych państwa członkowskiego, w którym ma nastąpić egzekucja. Wykonywanie ETE podlega krajowemu porządkowi prawnemu państwa członkowskiego, w którym będzie przeprowadzana egzekucja. Podlega ona bowiem takim samym zasadom, jak wyroki wydawane w danym państwie członkowskim. W tym celu wierzyciel jest zobowiązany dostarczyć właściwemu organowi egzekucyjnemu w państwie członkowskim, w którym będzie prowadzona egzekucja:

  • odpisu wyroku oraz odpisu Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego
  • tłumaczenia Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego uwierzytelnionego przez tłumacza przysięgłego na język urzędowy państwa członkowskiego, w którym będzie prowadzona egzekucja.

W żadnym wypadku skuteczność wyroku albo jego uznanie za ETE nie może być weryfikowane w państwie członkowskim, gdzie prowadzona ma być egzekucja.

Europejski Tytuł Egzekucyjny wydany w jednym państwie członkowskim musi być więc traktowany w innym państwie członkowskim tak, jakby pochodził z tego państwa. W związku z tym bez podejmowania dodatkowych kroków, wierzyciel może zwrócić się bezpośrednio do organów egzekucyjnych państwa, w którym ma być prowadzona egzekucja, bez konieczności przedstawiania dodatkowego oświadczenia egzekucyjnego ani bez ponownego badania orzeczenia sądowego lub jego potwierdzenia.

 

Ważne linki:

 

Ministerstwo Gospodarki: www.mg.gov.pl

 

Ministerstwo Finansów: www.mf.gov.pl

 

Wydział Promocji, Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Belgii: www.brussels.trade.gov.pl/pl

 

Komisja Europejska, informacje w sprawie sporów sądowych: 

http://ec.europa.eu/justice_home/judicialatlascivil/html/epo_information_pl.htm

 

European Consumer Centre Belgium: http://www.eccbelgium.be/

 

Generalna Dyrekcja Kontroli i Mediacji federalnego Ministerstwa Gospodarki, czyli SPF Economie, P.M.E., Classes Moyennes et Energie Direction Générale du Contrôle et de la Médiation (DGCM)

North Gate, Boulevard du Roi Albert II, 16, 1000 Bruxelles

Tel. +32 2277 51 11

Fax +32 2277 54 51

e-mail: eco.inspec@economie.fgov.be

 

„Association Belge des Sociétés de Recouverment de Créances” (ABR-BVI)

Chaussée de Marche 5115101 Erpent

http://www.abrbvi.be

 

Europejski portal e-sprawiedliwość: www.e-justice.europa.eu

 

Źródła: Ministerstwo Gospodarki, e-justuce.eu